Gerçek bir yaşam öyküsü olan Kelebek, Henri Charriére'in özgürlük mücadelesini anlatıyor. Kelebek lakaplı Henri, 25 yaşında, işlemediği bir suç yüzünden Fransa'da müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmıştır. Henüz çok genç olan ve bu cezayı hak etmediğini düşünen Kelebek için kaderine boyun eğmek mümkün değildir, özgürlük için yapması gereken her şeyi yapacak, müebbet hapis cezası, kürek cezasına çevrilince tek çözüm olan firarı göze alacaktır. Roman, Henri Charriére'in defterlerinden oluşuyor. Tüm yaşadıklarını yazmaya karar verdiğinde, mahkeme günlerinden Venezuella'da özgürlüğüne kavuştuğu günlere dek anılarını on üç defterde toplayan yazar, anılarının basılıp basılmayacağından emin olmadan bir yayınevine gönderiyor, roman basıldıktan sonra da bir özgürlük mücadelesi olarak ve Fransa'nın o yıllardaki hukuk sistemine ağır bir eleştiri olarak inanılmaz ün kazanan bu roman, sonradan filme dönüştürülüyor ve hatta Hollywood'un en ünlü oyuncularından Steve McQueen, Kelebek'i oynuyor. Kişisel bir öneri getirereceğim, hakimlik ve savcılık yapmayı düşünen tüm hukukçuların bu romanı okuması taraftarıyım, cezalandırma gücü çok büyük bir güç, insanların hayatına etkileri tahmin edebileceğinizden çok daha büyük, çok uçsuz bucaksız etkileri var, bunu bir mahkumun kaleminden okuyunca daha iyi anlayabilirsiniz.
Roman epey akıcı, edebi niteliği konusunda tartışılabilir ama inanılmaz bir öykü. 25 ve 38 yaşları arasını bu romanda anlatan Henri Charriére, bu romanın popülaritesi ve yarattığı meraktan sonra Banko adında bir romanla Kelebek'in devamını da getiriyor ve onda da topluma yeniden karıştığı, özgürlüğüne kavuştuktan sonra neler yaptığını anlatıyor.
